Książki na nowy rok, po które warto sięgnąć. Między luksusem a uważnością

Nowy rok rzadko zaczyna się od spektakularnych rewolucji. Częściej od potrzeby porządkowania – myśli, przestrzeni, codziennych rytuałów. To moment, w którym książki stają się nie tyle inspiracją, co narzędziem: pomagają nazwać intuicje, które dojrzewały przez cały poprzedni rok. W świecie designu i architektury coraz wyraźniej widać zwrot ku refleksji – od nadmiaru do znaczenia, od efektu do sensu.

Jedną z takich książek jest „Luksus kontra proste życie” Jakuba Szczęsnego. To publikacja, która rozbraja samo pojęcie luksusu, odzierając je z blichtru i statusowych gestów. Luksus nie oznacza tu przedmiotów, lecz jakość doświadczeń: czas, ciszę, możliwość wyboru. Autor prowadzi czytelnika przez napięcie między aspiracją a umiarem, pokazując, że projektowanie życia – podobnie jak projektowanie wnętrz — wymaga świadomości, nie nadprodukcji. To lektura szczególnie bliska tym, którzy pracują z estetyką, a jednocześnie coraz częściej kwestionują jej sens w oderwaniu od etyki.

Posłuchaj podcastu MAGAZIF z Kubą Szczęsnym – między innymi w tematyce książki!

Na podobnej osi porusza się Joanna Jurga, której publikacje od lat sytuują się na styku designu, antropologii i przyszłości. Pamiętny „Szałas na hałas” z 2022 roku nadal czyta się świetnie, bo i wątki pozostają aktualne. Jurga pisze o schronieniach, bezpieczeństwie, relacji człowieka z przestrzenią – zarówno tej pierwotnej, jak i tej projektowanej. Jej język jest miękki, ale precyzyjny; zamiast manifestów oferuje pytania. W kontekście nowego roku jej książki czyta się jak mapy mentalne: nie prowadzą w jedno miejsce, ale uczą orientowania się w świecie pełnym sprzecznych bodźców. Polecamy też nową: „Hotel Ziemia: Żyć i mieszkać dobrze”, dającą wgląd w to, jak współczesność i jej możliwości jednak nieco ograniczają, bo w końcu w książce stawia się pytania o to, kto więcej czasu spędza na powietrzu: dzieci czy więźniowie oraz jak projektować empatycznie. Te i inne – równie ważne – zagadnienia znajdziecie w środku.

Czytaj też: Naprawdę na maksa fascynuje mnie to, jakie sobie stworzyliśmy środowisko do życia i jak bardzo ono jest daleko od tego, czego biologicznie potrzebujemy – rozmowa z Joanną Jurgą

I na koniec trochę klasyki. Dla tych, którzy szukają bardziej kontemplacyjnego tonu, dobrym wyborem będzie „Atmospheres” Petera Zumthora. To krótka, ale niezwykle intensywna książka o emocjonalnym wymiarze architektury – o tym, jak przestrzeń działa na ciało, pamięć i nastrój. Zumthor pisze jak architekt, który nie musi już niczego udowadniać. Jego refleksje przypominają, że dobra przestrzeń — podobnie jak dobra książka – nie narzuca się, lecz zostaje z nami na długo. Inny, wart lektury klasyczek to „Historia Designu” (za redakcję której odpowiedzialni byli Jonathan Glancey i Elizabeth Wilhide). Zaktualizowane wydanie z 2024 roku, które ukazało się nakładem wydawnictwa Arkady to fascynujący przewodnik analizujący starania producentów, którzy kuszą nas wysoką funkcjonalnością i imponującym wyglądem swoich produktów, a także trudną do zdefiniowania obietnicą nowoczesności. Książka opisuje style projektowe w kontekście zmian kulturowych i społecznych, zawiera ilustrowane linie czasu, które definiują najważniejsze wydarzenia oraz inspiracje. Przedstawia projektantów, którzy najlepiej reprezentują swoje czasy, dokładnie analizując, dlaczego właśnie ich projekty wyróżniają się na tle innych. Napisana jest przez międzynarodowy zespół ekspertów, w tym projektantów i krytyków.

Noworoczne czytanie nie musi więc polegać na gromadzeniu wiedzy sensu stricto. Coraz częściej chodzi o selekcję – o wybór takich narracji, które pomagają projektować życie bardziej świadomie. Między luksusem a prostotą, technologią a uważnością, formą a sensem. Właśnie tam dziś lokuje się najciekawszy design.

Nieustająco polecamy też książki o designie i architekturze dla najmłodszych!

Fot. Pexels, okładki książek z wydawnictw