Za przedsięwzięcie odpowiedzialni są Park Kultury w Starachowicach oraz Wydział Sztuki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Kuratorem wydarzenia jest dr Maciej Zdanowicz, a uczestnikami m.in. Katarina Balunova (Akademia Sztuki w Bańskiej Bystrzycy, Słowacja) Katarzyna Handzlik-Bąk i Krzysztof Kula (Uniwersytet Śląski w Katowicach), grupa not a Number: Alicja Panasiewicz, Adam Panasiewicz (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie), Maria Kiesner (Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej), Katarzyna Łyszkowska (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Wojciech Domagalski, Teresa Ślusarek, Katarzyna Ziołowicz (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), a także Łukasz Kujawski z instalacją nawiązującą do dzieła jego dziadka – „Linii rytmicznych” Wacława Szpakowskiego.

Park Kultury w Starachowicach to miejska instytucja kultury, zlokalizowana w obiekcie pochodzącym z 1950 r., a zaprojektowanym jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym, według modnych ówcześnie wzorców modernistycznych. Budynek jako Dom Społeczny od początku przeznaczono na cele społeczno-kulturalne, starając się sprostać rosnącym potrzebom znaczącego już wtedy miasta Centralnego Okręgu Przemysłowego. II wojna światowa przerwała realizowaną z końcem lat 30. XX w.  inwestycję, lecz nie zaszkodziła jej finalizacji. Gmach wraz z otaczającymi go założeniami zieleni ogrodowej stał się miejscem odpoczynku, rekreacji i koncentracji życia społeczno-kulturalnego.

Tydzień artystycznych interwencji

Przetrwały charakter obiektu staje się okazją do podjęcia dialogu z zastaną przestrzenią, w odwołaniu zarówno do historii, jak i czasów współczesnych. Przez okres jednego tygodnia wnętrza dawnego Domu Społecznego staną się laboratorium, którego efektem będą interwencje artystyczne wpisane nie tylko w jego architekturę, ale również pejzaż społeczno-kulturowy Starachowic. Ta swoistego rodzaju interakcja sztuki i miasta zakłada wejście zaproszonych do projektu uczestników w bezpośredni kontakt z mieszkańcami, którzy pamiętają lata budowy, historię funkcjonowania instytucji, wpisaną w losy lokalnej społeczności ośrodka przemysłowego, z perspektywy m.in. transformacji ustrojowych, gospodarczych, następujących po sobie kryzysów. Artystyczno-badawczy proces wnikania w lokalną historię, atmosferę splecie się z rozważaniami na temat czasu nowoczesności, panujących ówcześnie idei, światopoglądów wyznaczających kierunki rozwoju modernizmu, zarówno w ujęciu lokalnym, jak i globalnym. Widzenie tych zagadnień w pewnym odejściu  czasowym pozwoli na skonfrontowanie ich z teraźniejszymi doświadczeniami zaproszonych artystów i uczestników wydarzeń. Szerszy ogląd w kontekście pogłębiających się podziałów społecznych, konfliktów zbrojnych, kryzysu klimatycznego, zapaści gospodarczo-ekonomicznej stanie się przyczynkiem do stworzenia swego rodzaju bilansu tego, co udało się osiągnąć, a czego nie, co dawało szansę na nowe, lepsze jutro, a co zostało zaprzepaszczone m.in. sprzecznym kursem polityki.

Dyskurs

Uczestnikom zostaną zaproponowane do rozważenia następujące kwestie: dyskurs z założeniami sztuki i architektury nowoczesnej, historia i specyfika społeczno-kulturowa Starachowic, w tym historia i funkcja gmachu dawnego Domu Społecznego, instytucji kultury w nim ulokowanej, co stanie się interesującym kontekstem do rozważań na temat polityki kulturalno-społecznej awangardy I poł. XX w., w tym społecznych uwarunkowań sztuki. Tym samym w orbicie zainteresowań uczestników projektu znajdą się następujące aspekty sztuki, architektury nowoczesnej jako przykładu estetycznego i ideologicznego programowania społeczeństwa, sztuki, architektury nowoczesnej jako bohatera i świadka historii,  społecznych konteksty sztuki, roli sztuki, kultury w społeczeństwie.

Jak mówi kurator projektu, dr Maciej Zdanowicz:

– Już w pojutrze rozpoczynamy realizację niezwykłego projektu w niezwykłym miejscu. Powstające naprędce w wyjątkowej chwili, wpisujące się w historię unikatowej architektury działanie pt. „Doświadczanie nowoczesności. Między utopią a antyutopią” stanowi pomost między przeszłością a przyszłością. Dawny Dom Społeczny, w którym obecnie znajduje się siedziba Parku Kultury w Starachowicach, stanowi doskonały przykład modernistycznych rozwiązań w architekturze, właściwych dla polskiego budownictwa doby dwudziestolecia międzywojennego. Dziś przekazywany do całkowitego remontu, oczekujący na wejście prac budowlanych gmach stanie się przez okres najbliższego tygodnia przestrzenią artystycznych interwencji, polem do twórczej dyskusji na temat dziedzictwa i myśli modernizmu, jego roli w kształtowaniu współczesności. Dzięki zrozumieniu dla rzuconej przeze mnie pośpiesznie koncepcji przedsięwzięcia, zaangażowaniu Dyrektor Parku Kultury w Starachowicach, Agnieszce Lasek-Piwowarskiej, Władz Miasta Starachowice w osobie Wiceprezydenta, dr. Marcina Gołębiowskiego, Dziekan Wydziału Sztuki UJK w Kielcach, dr hab. Katarzyny Ziołowicz, prof. UJK rozpoczynamy realizację projektu, który zmieni Miasto Starachowice w pole międzynarodowych spotkań artystów intermedialnych. To również wydarzenie, które zaznaczy wsparcie Miasta Starachowice i jego środowisk kulturalno-artystycznych w staraniach Kielc o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029.

Harmonogram projektu:
13.09.2022 – przyjazd uczestników rezydencji do Parku Sztuki w Starachowicach (ul. Radomska 21, 27–200 Starachowice)

14.09.2022 (popołudnie) – zwiedzanie Starachowic

14–17.09.2022 – praca własna uczestników rezydencji w przestrzeniach Domu Społecznego

17.09.2022, godz. 16.30 – autoprezentacje twórczości artystów biorących udział w projekcie

17.09.2022, godz. 19.00 – otwarcie wystawy prezentującej interwencje artystyczne uczestników biorących udział w projekcie

18.09.2022, godz. 10.00 – oprowadzanie kuratorskie po powstałej ekspozycji i wystawach towarzyszących połączone z plenerem fotograficznym dla mieszkańców miasta

Wystawy towarzyszące:

  • Międzynarodowy projekt kuratorski pt. „Fullfiled Predictions / Spełniające się przepowiednie”, wyłoniony w drodze otwartego naboru, organizowanego przez SGC International, prezentujący współczesną grafikę artystów Białorusi, Indonezji, Holandii, Polski, Ukrainy, Stanów Zjednoczonych
  • Wystawa studentów Pracowni Struktur Intermedialnych i Mechanizmów Widzenia Wydziału Sztuki UJK w Kielcach dr. Macieja Zdanowicza