Aktualny motyw: Łódź Design Festival 2022

Łódź Design Festival - logo

Mecenas motywu

Jak uczyć bawiąc (i zaskakując), czyli o aranżowaniu wystaw muzealnych

Obecnie coraz więcej instytucji kultury korzysta z usług projektantów wnętrz. Osoby zarządzające muzeami i galeriami wiedzą, że właściwa komunikacja wizualna może okazać się kluczem do sukcesu. Na co więc zwracać uwagę projektując wystawy?

Wystawiennicze ABC

Aranżując salę w muzeum należy uwzględnić bardzo wiele elementów stałych i zmiennych. Należą do nich m.in. wielkość sal, w których będzie znajdować się ekspozycja, grupa docelowa, scenariusz wystawy, jej sekcje i ogólny zamysł kuratora. W przypadku, gdy jest ona skierowana do młodszych odbiorców lub konkretnego środowiska, projekt aranżacji może być bardziej jednorodny, np. utrzymany w stylu baśniowym. W sytuacji, w której wystawę mają odwiedzać osoby w różnym wieku należy dążyć do pewnej spójności. Równocześnie warto skoncentrować się na dominującej grupie zwiedzających, dodając przy tym drobne elementy i sekcje dla przedstawicieli innych grup. Na przykład w przypadku Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego uwaga projektantów została zogniskowana wokół dorosłych odbiorców. „Karkonoskie Tajemnice” – Muzeum Ducha Gór zaaranżowane zostało natomiast przede wszystkim z myślą o najmłodszych. Dlatego też we wnętrzach dominują kolorowe eksponaty, a ściany dzięki zmyślnemu ich pomalowaniu imitują bloki skalne. Całość dopełnia słabe i nikłe oświetlenie. Zabiegi te służą wywołaniu tajemniczej atmosfery, bardzo atrakcyjnej dla dzieci.

Poza tym projektant powinien uwzględnić potrzeby zagranicznych zwiedzających. Można np. wydzielić specjalne miejsca z informacjami dla obcokrajowców.

ciemne pomieszczenie z szklanym stołem
Muzeum „Karkonoskie Tajemnice”
nowoczesny biały budynek muzeum nad wodą
Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego (ICHOT) – obiekt ten zajął drugie miejsce w konkursie „Bryła Roku 2013″

Ku identyfikacji wizualnej: o współpracy kuratora i projektanta

Szczególnie istotne jest zachowanie spójności pomiędzy identyfikacją wizualną danego miejsca, jego wizerunkiem w mediach, ale i historią. Projektant współpracujący z instytucją kultury powinien podjąć ścisłą współpracę z kuratorem wystawy, jak również z grafikiem zatrudnionym przez muzeum, galerię itp. Damian i Agnieszka Bianka Szulc z DS Studio – pracowni specjalizującej się w aranżacji wystaw podkreślają, jak ważna jest spójność tych wizji: – W procesie projektowania ekspozycji najważniejsza jest spójność aranżacji ze scenariuszem merytorycznym. Scenariusz merytoryczny to „szkielet” wystawy, który określa jej założenia i tematy istotne do przedstawienia. Bez niego prezentowane przedmioty i treści nie będą miały ze sobą związku, nie będą tworzyć relacji. Z kolei odpowiednia aranżacja może uatrakcyjnić dany temat i podkreślić jego wagę.

trzy niebieskie klocki połączone ze sobą z grafiką człowieka
Wystawa w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu – projekt aranżacji  DS Studio
drewniany domek z zieloną sztuczną trawą na wystawie
Aranżacja jednej z wystaw w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy

Ważne jest też wyznaczenie ścieżek zwiedzania. Aranżacja sali wystawy może znacząco wpłynąć na to, czy odwiedzający będą przemieszczać się po niej bez problemów. Często stosowanym rozwiązaniem, szczególnie w przypadku dużych sal, jest wprowadzanie ścianek działowych. Ich zadaniem jest „porządkowanie” przestrzeni oraz zapewnienie komfortu przemieszczania się zwiedzającym. Dodatkowo, należy dostosować projekt wystawy do ilości eksponatów i zabezpieczyć najcenniejsze spośród nich. Projektanci z DS Studio zwracają uwagę na pewne trudności, z którymi borykają się współpracując z instytucjami kultury. – Zdarza się też, że muzeum dysponuje dużą ilością treści, ale nie ma wystarczającej ilości eksponatów. Wtedy pomocne mogą okazać się rozwiązania multimedialne, repliki i rekonstrukcje. Niejednokrotnie problemem jest również budżet – mówią.

Mapa skarbów na drewnianej ścianie
Projekt aranżacji DS Studio – Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu
Szarawa mapa na jasnym tle z czerwonym krzyżykiem
Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy

Istotne jest też bezpieczeństwo osób uczestniczących w wystawie i dostosowanie danej realizacji do obowiązujących zasad BHP. Należy zadbać o oświetlenie awaryjne i instalację oddymiającą, jak również o to, by informacja o wyjściu awaryjnym była dobrze widoczna.

okulary vr na wystawie muzealnej
Muzeum w Ratuszu Ostrów, fot. Agnieszka Potocka – projekt aranżacji DS Studio
dziecko testujące nową technologie przed lustrem
Realizacja wystawy w Muzeum w Ratuszu Ostrów, fot. Agnieszka Potocka – projekt aranżacji DS Studio

Współczesne muzea i wystawy: od multimediów po sensorykę

Projektanci z DS Studio zwracają uwagę na to, że kuratorzy, jak i odwiedzający chcą, by wizyta w muzeum była wielozmysłowym, sensualnym doświadczeniem. – Ważne jest, aby odbiorcy nie tylko obejrzeli wystawę, ale także ją „przeżyli” i chcieli polecać. Istotny jest nie tylko jej nowoczesny charakter, tj. możliwość interakcji zwiedzającego z poszczególnymi elementami (mechatronicznymi i multimedialnymi), ale również oddziaływanie na zmysły (zapach, dotyk, a nawet smak). Liczy się też interesujący wystrój – mówi Agnieszka Bianka Szulc.

Duży wyświetlacz obudowany w drewnianą skrzynkę w muzeum
Muzeum w Ratuszu Ostrów
Wystawa muzealna DS studio
Projekt aranżacji DS Studio – Muzeum w Ratuszu Ostrów

W związku z tym status i funkcja muzeum na przestrzeni ostatnich lat uległy licznym przemianom. Jak zauważają projektanci z DS Studio: – W dzisiejszych czasach pojęcie muzeum konkuruje z typowym centrum rozrywki. To miejsce, gdzie rodziny i grupy chcą połączyć przyjemne z pożytecznym, czyli spędzić wolny czas, a także czegoś się dowiedzieć. Nowoczesne muzea charakteryzują bowiem przystępne treści i technologie, które spotykamy w kinie 4D, domu lub parku rozrywki. W niektórych muzeach sam zwiedzający staje się częścią ekspozycji. Widzimy też, że coraz częściej muzeum „wychodzi” poza swoje ramy i staje się dostępne również w formie wirtualnej.

nowoczesna wystawa muzealna z pracami multimedialnymi
Muzeum Leśnictwa w Gołuchowie – projekt aranżacji DS Studio
wiejska chatka z starodawnym wykończeniem
Trasa Podziemna Jarosław – projekt aranżacji DS Studio

Aranżujący wystawy powinni zatem brać pod uwagę owe dążenie do wielozmysłowego oddziaływania, jak również starać się wprowadzać elementy aktywizujące widza  oraz wykorzystywać sprzęty multimedialne, które mogą uatrakcyjnić ekspozycję. Szczególnie ważne jest jednak to, że, jak zauważają projektanci związani z DS Studio: –  Przedstawiciele sektora kultury to z reguły pasjonaci w tym, co robią. Inwestorzy mają świadomość, że pewne treści, w tym fachowa nomenklatura, bywają dla zwiedzającego przytłaczające. Oczekują więc, że proponowane rozwiązania pogodzą potrzeby obu stron, nie zapominając o kontekście miejsca.

Fot. i oprac. na podstawie:
mat. DS Studio, Projekt Multimedia, Muzeum „Karkonoskie Tajemnice”  oraz Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego

placówki edukacyjne i muzea

Czytaj więcej

Wnętrza publiczne

First Steps, czyli pierwsze kroki w dobrze zaprojektowanej przestrzeni.
First Steps, czyli pierwsze kroki w dobrze zaprojektowanej przestrzeni

Są takie chwile w życiu, gdy znów chcielibyśmy być dziećmi. Odwiedzając przedszkole i żłobek zaprojektowane przez Mum Studio wiele byśmy oddali, by poleżeć z przyjaciółmi na pufach kamieniach, zrobić sobie bazę w zielonym domku albo po prostu posiedzieć po turecku i pogapić się na słodkiego jelonka i mądrą sowę na tapecie. To prawdziwie bajkowa przestrzeń, która rozwija dziecięcą wyobraźnię i wrażliwość na piękno.

Wnętrza publiczne

aranżacja przedszkola projektu Svoya Studio na Ukrainie sala zabaw z drewnianą podłogą z biała ścianą z narysowanymi zwierzętami z małymi pomarańczowymi stolikami i białym krzesełkami
Pastelowy raj dla dzieci: projekt przedszkola Hello Baby

Edukacja i rozrywka: tego wymagamy dziś od placówek dla dzieci. Zobaczcie projekt, który powstał na Ukrainie. Pełno w nim pasteli i przestrzeni, w której najlepiej poczują się najmłodsi.

ścianki działowe

Czytaj więcej

Wyposażenie / meble, dekoracje, dodatki do domu

kuchnia z połyskującymi brązowymi frontami oraz białymi wiszącymi szafkami przy przesuwnych drzwiach ze szkła i metalowej ramki
Pomysł na loft, czyli przeszklenia we wnętrzu

Przepis na wnętrze w loftowym stylu? Otwarta przestrzeń, surowa faktura ścian i stalowe konstrukcje, a do tego duża ilość światła, którą zyskamy dzięki witrynom i drzwiom przeszklonym z systemu LUMI marki Komandor.

Wnętrza / aranżacje i projekty wnętrz

kawalerka z drzwiami rumplus
Kawalerka ze szkłem

Kawalerka to symboliczny start w dorosłość. Pierwsze mieszkanie cieszy, ale też wymaga urządzenia go w wygodny sposób. Największym wyzwaniem jest tu mała przestrzeń, a tę pomagają zorganizować szklane drzwi i ścianki działowe.

Aktualności

Sztuka Mebla – wystawa kontenerowa przed Muzeum Narodowym w Krakowie
Sztuka Mebla – wystawa kontenerowa przed Muzeum Narodowym w Krakowie

W dniach 27 kwietnia – 17 maja 2022 na placu przed Muzeum Narodowym w Krakowie można zobaczyć wystawę projektów studentek i studentów Wydziału Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie

Aktualności

Fuzja dwóch światów we Wrocławiu: mural Oskara Podolskiego
Fuzja dwóch światów we Wrocławiu: mural Oskara Podolskiego w ramach Inauguracji Organów Englera

Zwane „Głosem Śląska”, słynne wrocławskie organy właśnie odbudowano – po 46 latach od pożaru, który prawie kompletnie je zniszczył. Ta piękna inicjatywa dała pretekst do szerzej zakrojonego wydarzenia, w ramach którego 33 artystów z całej Polski dokonało kolorystycznej interpretacji odlewu twarzy Aarona, figury zdobiącej organy.