Pudel, marmur, chrom i żyrandol z lat 30. XX wieku – nieoczywisty salon optyczny w sercu Wrocławia

Dobre projektowanie, podobnie jak dobre widzenie, zaczyna się od uważności. Od umiejętności dostrzegania światła, proporcji, detali i emocji zapisanych w przestrzeni. Taka idea przyświecała architektkom z KLU Studio podczas projektowania nowej Fabryki Optyka we Wrocławiu – miejsca, które redefiniuje sposób myślenia o wnętrzu salonu optycznego i pokazuje, że architektura może stać się integralną częścią doświadczenia klienta.

Miejsce z własną historią

Lokalizacja nie była przypadkowa. Przy Tęczowej 2, w bezpośrednim sąsiedztwie XIX-wiecznego Dworca Świebodzkiego, jednego z symboli przemysłowej historii Wrocławia, Agnieszka i Maciej Krajewscy postanowili stworzyć najbardziej osobisty z dotychczasowych salonów Fabryka Optyka.

Projekt powierzono wrocławskiej pracowni KLU Studio. Architektki zaproponowały przestrzeń, w której współczesna architektura spotyka się z historią wzornictwa i przedmiotami wyszukiwanymi przez właścicieli przez wiele miesięcy.

– Nie zależało nam na dosłownym odtworzeniu konkretnej epoki. Inspiracje latami 30., okresem międzywojennym czy powojennym modernizmem miały tworzyć wielowarstwowe wnętrze, a nie historyczną scenografię – mówi Paulina Sobczyk, architektka wnętrz ze studia KLU.

Wrocław zaczyna się jeszcze przed wejściem

Pierwszym elementem tej opowieści jest neon „Optyk”. Wykonany tradycyjną techniką z giętych szklanych rurek, nawiązuje do jednej z najbardziej charakterystycznych tradycji wizualnych Wrocławia. Jego płynne, odręczne liternictwo kontrastuje z dużą, prostą witryną. Po zmroku światło neonu przyciąga wzrok i sprawia, że salon zaczyna uczestniczyć w nocnym krajobrazie ulicy.

Nie jest to jednak nostalgiczny cytat z przeszłości.

„Neon miał być czymś więcej niż szyldem. Chciałyśmy, żeby odwoływał się do Wrocławia i jego wizualnej historii, ale jednocześnie był współczesnym elementem architektury salonu” – wyjaśnia Maciej Krajewski.

Architektura, która kadruje obrazy

Po przekroczeniu progu wnętrze nie odsłania się od razu. Miękkie łuki, zaokrąglone przejścia i nisze ekspozycyjne porządkują przestrzeń, tworząc sekwencję kolejnych widoków. Raz w kadrze pojawiają się okulary, innym razem fragment schodów, chromowana konstrukcja krzesła czy odbicie w lustrze.

„Zależało nam, aby przestrzeń nie odsłaniała się od razu. Łuki i kolejne przejścia budują kadry i sprawiają, że wnętrze odkrywa się stopniowo” – mówi Paulina Sobczyk.

Najmocniejszym punktem jednej z tych perspektyw są burgundowe spiralne schody prowadzące na antresolę. Ich geometryczna forma wykracza poza czysto użytkową funkcję – schody stają się niemal rzeźbiarskim obiektem organizującym przestrzeń.

Burgund nie jest jednak pojedynczym akcentem kolorystycznym. Powraca w ramach, detalach mebli, skórzanych krzesłach i naturalnym rysunku marmuru Rosso. Na tle kremowych ścian, jasnej posadzki i dużych tafli szkła tworzy konsekwentnie prowadzoną linię kolorystyczną i nadaje wnętrzu głębi.

Dwukondygnacyjny układ dodatkowo wzmacnia poczucie przestronności. Transparentne balustrady antresoli niemal znikają z pola widzenia, dzięki czemu kolejne perspektywy pozostają otwarte, a wzrok może swobodnie przemieszczać się pomiędzy poziomami.

Okulary nie potrzebują scenografii

W salonie optycznym łatwo stracić proporcje. Oprawki są niewielkie, ale trzeba pokazać ich setki. Bez odpowiedniej dyscypliny ekspozycja mogłaby szybko zmienić ściany w gęsty katalog produktów.

Projekt autorstwa KLU Studio odwraca tę logikę. Niemal niewidoczne szklane półki i smukłe metalowe konstrukcje wizualnie odciążają ekspozycję. Koła, prostokąty, transparentne i kolorowe elementy tworzą na ścianach uporządkowany rytm. Dzięki temu duża liczba opraw nie przykrywa architektury – staje się częścią jej graficznej kompozycji.

– Przy tak dużej liczbie oprawek bardzo ważne było wizualne uspokojenie ekspozycji. Architektura nie powinna konkurować z okularami, ale też nie może pod nimi znikać – podkreśla Paulina Sobczyk.

Zmiana perspektywy, przezroczystość, odbicia i kadrowanie nabierają tu dodatkowego znaczenia. Są przecież zjawiskami nierozerwalnie związanymi z samą optyką.

Przedmioty, które mają już własną historię

Charakter wnętrza nie został zbudowany wyłącznie z nowych elementów. Część wyposażenia pochodzi z drugiego obiegu i była wyszukiwana przez właścicieli przez wiele miesięcy.

Nie chodziło jednak o zgromadzenie kolekcji przypadkowych przedmiotów vintage. Każdy obiekt miał odpowiadać projektowanej przestrzeni formą, jakością i charakterem.

– Nie chcieliśmy zamawiać całego wyposażenia z jednej kolekcji. Szukaliśmy pojedynczych rzeczy, które miały ciekawą formę, były dobrze wykonane i niosły ze sobą własną historię – mówią Agnieszka i Maciej Krajewscy.

Jednym z najważniejszych takich obiektów jest oryginalny żyrandol z lat 30. XX wieku, sprowadzony z Brna. Chromowane ramiona i mleczne, warstwowe klosze wprowadzają miękkie światło, a jednocześnie budują dialog ze współczesną architekturą. To autentyczny przedmiot z epoki, nie współczesna interpretacja historycznego wzoru.

Podobną historię mają wyszukane specjalnie do salonu burgundowe skórzane krzesła. Ich chromowane konstrukcje współgrają z nową zabudową, a kolor skóry powtarza ton schodów i marmuru Rosso.

Czeczot, Rosso, chrom i szkło

Całość opiera się na ograniczonej, ale wyrazistej palecie materiałów. Jasna posadzka i kremowe ściany tworzą neutralne tło dla czeczotu, burgundu, chromu, szkła i marmuru Rosso.

Dekoracyjny, nieregularny rysunek naturalnego drewna wprowadza ciepło, chrom – modernistyczną dyscyplinę, szkło – lekkość i transparentność, natomiast marmur Rosso nadaje kompozycji ciężaru i szlachetności.

– Materiały zostały zestawione na zasadzie kontrastu. Z jednej strony mamy ciepły, bardzo dekoracyjny czeczot i mocny rysunek marmuru, z drugiej – chrom i szkło, które wprowadzają techniczną precyzję i lekkość – mówi Paulina Sobczyk.

Współczesna architektura nie konkuruje przy tym z wyposażeniem z drugiego obiegu. Nowe zabudowy i indywidualnie projektowane meble tworzą dla niego ramy. W jednym wnętrzu spotykają się więc przedmioty wykonane specjalnie dla tego miejsca i rzeczy, które swoją historię rozpoczęły wiele dekad wcześniej.

Funkcja ukryta w detalu

Za wizualną lekkością wnętrza kryje się bardzo precyzyjnie rozwiązana funkcja. Stanowiska obsługi nie przyjmują formy typowych sklepowych lad. Szklane blaty, chromowane konstrukcje i skórzane krzesła tworzą bardziej kameralny układ przypominający stoły. Klient może usiąść i spokojnie oglądać czy przymierzać oprawy.

Niskie, indywidualnie zaprojektowane zabudowy kryją natomiast liczne szuflady na oprawki i akcesoria. Wszystko pozostaje w zasięgu personelu, ale znika z pola widzenia, kiedy nie jest potrzebne.

– Przez 25 lat zmieniło się bardzo dużo – technologie, oprawki, mody i oczekiwania klientów. Ale dla nas najważniejsze nadal jest słuchanie. Chcieliśmy stworzyć miejsce, w którym klient ma czas, może spokojnie usiąść, przymierzyć okulary, porozmawiać i podjąć decyzję bez pośpiechu – mówią Agnieszka i Maciej Krajewscy.

Uważny obserwator

Choć projekt opiera się na powściągliwości, nie brakuje w nim osobistych akcentów. Nad jedną z ekspozycji pojawia się okrągła płaskorzeźba przedstawiająca głowę pudla. Utrzymana w tym samym jasnym kolorze co ściana, z daleka niemal znika i dopiero przy uważniejszym spojrzeniu ujawnia swój portretowy charakter.

Motyw nie jest przypadkowy. Agnieszka i Maciej mają czarnego pudla, jego wizerunek pojawia się również w identyfikacji Fabryki optyka.

– Pudel jest częścią naszego świata i pojawia się również w identyfikacji Fabryka Optyka. Chcieliśmy, żeby znalazł się także tutaj, ale nie jako dominujący element. To raczej osobisty znak, który trzeba we wnętrzu odkryć” — mówią Agnieszka i Maciej Krajewscy.

W projekcie poświęconym patrzeniu to właśnie on wydaje się najbardziej uważnym obserwatorem przestrzeni. Płaskorzeźba przypomina też, że wnętrze nie jest anonimowym konceptem, który można powielić w dowolnym miejscu. Jego charakter tworzą nie tylko decyzje architektoniczne, ale również historie i pasje ludzi, dla których powstało.

Salon otwarty na miasto

Relacja z Wrocławiem, rozpoczęta neonem nad wejściem, powraca w sposobie, w jaki salon funkcjonuje wobec ulicy. W dzień przez dużą witrynę wnętrze otwiera się na miasto i zieleń. Wieczorem kierunek spojrzenia się odwraca – oświetlony salon staje się miejską gablotą, a neon „Optyk” wpisuje się w nocny krajobraz Tęczowej.

Dzięki projektowi KLU Studio architektura staje się częścią doświadczenia klienta – subtelnie prowadzi wzrok, buduje atmosferę i pozwala zatrzymać się na chwilę.

Bo dobrze zaprojektowana przestrzeń, podobnie jak dobrze dobrane okulary, nie zmienia świata. Sprawia jedynie, że zaczynamy go dostrzegać wyraźniej.

Galeria zdjęć

Fot. Zasoby Studio
oprac. na podst.: mat. prasowe KLU Studio