Peryskop – architektura, która szuka widoku

Projekt domu Peryskop powstał jako odpowiedź na bardzo konkretny problem. Choć działka znajduje się tuż przy Jeziorze Żywieckim, widok na wodę skutecznie przesłania wał ziemny biegnący wzdłuż brzegu. Zadaniem architektów było więc zaprojektowanie budynku, który pozwoli dosłownie „spojrzeć” ponad przeszkodą i otworzyć wnętrza na krajobraz.

Idea

Punktem wyjścia dla koncepcji stało się połączenie funkcji z wyrazistą formą architektoniczną. Budynek miał nie tylko rozwiązać problem braku widoku, ale również uczynić z niego główny motyw projektu. Architekci odwrócili tradycyjny układ domu, lokując strefę dzienną na najwyższej kondygnacji. Dzięki temu salon, jadalnia i kuchnia zyskały panoramiczną perspektywę na Jezioro Żywieckie oraz otaczający je krajobraz Beskidu Żywieckiego.

Forma budynku nawiązuje do peryskopu – urządzenia optycznego umożliwiającego obserwację miejsc znajdujących się poza bezpośrednim polem widzenia. Dom staje się architektoniczną interpretacją tej zasady: zamiast patrzeć przez przeszkodę, unosi się ponad nią.

Odwrócony układ funkcjonalny

Program domu rozplanowano na trzech kondygnacjach, odwracając klasyczny schemat organizacji przestrzeni. Na poziomie parteru znalazła się strefa wejściowa z holem, dwustanowiskowym garażem oraz częścią spa z bezpośrednim wyjściem do ogrodu. Pierwsze piętro przeznaczono na strefę prywatną z sypialniami i łazienką.

Najwyższa kondygnacja pełni funkcję serca domu. Mieszczą się tu salon, jadalnia, kuchnia oraz toaleta. Cała elewacja od strony jeziora została niemal całkowicie przeszklona, dzięki czemu wnętrza otwierają się na szeroką panoramę, a granica między domem a krajobrazem zostaje wizualnie zatarta.

Komunikację pomiędzy kondygnacjami zapewnia klatka schodowa umieszczona przy północnej elewacji. Dodatkowym rozwiązaniem jest winda towarowa prowadząca z garażu bezpośrednio do kuchni, ułatwiająca codzienne funkcjonowanie mieszkańców.

Dom jako narzędzie obserwacji

Peryskop jest przykładem architektury, w której forma wynika bezpośrednio z uwarunkowań miejsca. Charakterystyczna bryła nie stanowi jedynie formalnego gestu, lecz odzwierciedla logikę projektu i odpowiada na ograniczenia działki.

Największym atutem domu jest panoramiczna strefa dzienna wyniesiona ponad wał ziemny. To właśnie tutaj znalazło się symboliczne „oko peryskopu” – przestrzeń otwierająca szeroki widok na Jezioro Żywieckie i pofałdowany krajobraz Beskidu Żywieckiego. Dodatkowe tarasy przy sypialniach pozwalają doświadczać otoczenia także z poziomu części prywatnej, jednak to najwyższa kondygnacja definiuje charakter całego projektu i nadaje mu nazwę.

Galeria zdjęć

Fot. MUS ARCHITECTS, Anna Porębska
oprac. na podst.: mat. prasowe MUS ARCHITECTS