Aktualny motyw: Łódź Design Festival 2022

Łódź Design Festival - logo

Mecenas motywu

Biura ery bieli

„Koniec ery calvadosu. Design i praca w późnej nowoczesności” to książka o polskich przestrzeniach pracy, zbiór interesujących faktów z historii, ale przede wszystkim – użyteczny przewodnik po tym, jak je zmieniać, by wpisały się w swoją współczesną rolę.

Książka napisana jest żywym językiem, chwilami reporterskim, ponieważ jej autorka – Karolina J. Dudek – przytacza wiele wypowiedzi pracowników biur, menedżerów firm czy architektów, z którymi spotkała się podczas swojej wieloletniej pracy badawczej. Jest m.in. socjologiem, etnografem, ekspertem zajmującym się procesami planowania, projektowania i organizowania przestrzeni pracy, dlatego jej książka stanowi wyjątkowe źródło wiedzy na polskim rynku.

zdjęcie Karoliny J. Dudek
Karolina J. Dudek
okładka książki „Koniec ery calvadosu”
Okładka książki „Koniec ery calvadosu. Design i praca w późnej nowoczesności”

Trzy kolory. Trzy ery

We wstępie książki autorka charakteryzuje polskie biura po 1989 roku, wykorzystując do tego celu trzy popularne w danym okresie kolory biurek. – W pierwszym okresie, erze calvadosu, czyli takiego brązowoczerwonego koloru biurek – opowiada Karolina J. Dudek – mówiło się o biurach jako o miejscach, w których o nic nie trzeba dbać. Jest biurko, jest fotel – jest stanowisko pracy. O żadnym designie, komforcie czy ergonomii nawet nie wspominano. Doborem mebli zajmowali się handlowcy, rola architektów była zmarginalizowana, a projektowanie układu biura traktowane przez nich samych jak chałtura. Słowem, w biurach panowała nuda, monotonia i powtarzalność. Po około 2000 roku modne stały się biurka z jasnego drewna, nazywanego we wzornikach jesion lub dąb. Wówczas pojawiły się pierwsze przesłanki do zmian w myśleniu o przestrzeniach pracy. Zaczęto poszukiwać narzędzi, które stworzyłyby na przykład odpowiedniejszą atmosferę. Wkrótce potem pojawiły się białe meble. Początkowo zostały źle przyjęte na rynku, jako niepraktyczne, a dzisiaj świetnie się sprawdzają, bo współgrają z polityką czystego biurka.

Jak podkreśla autorka, ten podział kolorystyczny należy traktować umownie, ale rzeczywiście nakłada się on na sposób myślenia o przestrzeni pracy, jej roli i funkcji. – Dopiero biała era stała się okresem dynamicznego rozwoju polskich biur w ich nowoczesnym wydaniu. Zmieniła się rola architekta, prezesi czy menedżerowie firm zaczęli wyjeżdżać za granicę na wizyty studyjne, by spojrzeć na wszystko świeżym okiem.  Nasza świadomość rośnie coraz szybciej, tak samo szybko się uczymy i choć trzeba przyznać, że wzorce, z jakich korzystamy, nie są nowe, to potrafimy wyciągać odpowiednie wnioski. Nie powielamy tym samym błędów naszych kolegów z zachodu, którzy śledzili trendy, lecz nie zwracali uwagi na funkcjonalność czy wygodę tych rozwiązań – tłumaczy Dudek.

wzornik kilkunastu oklein Kronospan
Wzornik blatów

Co nas boli

W pierwszym rozdziale dowiadujemy się, jakie są trzy podstawowe problemy, z którymi stykamy się w polskich biurach, a których obecnie nie da się zignorować podczas planowania nowych. – Pierwszy określiłabym angielskim terminem „overflow”, bo nie ma ono dokładnego odpowiednika w języku polskim. Chodzi o nadmiar, z którym przedsiębiorstwo przestaje sobie radzić. I to nadmiar w każdym względzie: zasobów ludzkich, dokumentów, przedmiotów i działań. Konieczność uporządkowania to duże wyzwanie zarówno dla menedżerów, jak i dla projektantów przestrzeni biurowych. Drugi problem to kwestia tożsamości firmy. W erze białej tworzy się ją w taki sposób, by miała ona odzwierciedlenie w całej przestrzeni oraz kulturze organizacyjnej i by pozwalała pracownikom czuć się częścią opowieści, odróżniającej tę konkretną firmę od innych. Trzeci z problemów wiąże się z wiedzą krążącą w organizacji, stanowiącą ogromny kapitał i potencjał, które – jeśli przestrzeń nie pozwoli na jej odpowiedni przepływ – zostaną niewykorzystane.

Biała era ujawnia złożoność procesów planowania współczesnych przestrzeni pracy, ale, jak przekonuje Karolina J. Dudek, dzięki wykorzystaniu odpowiednich wzorców i narzędzi, biel można oswoić. Zdefiniowanie problemów, uświadomienie ich sobie i uwzględnienie w procesie planowania nowego biura przynosi zaskakujące efekty.

sześć różnych nowoczesnych krzeseł biurowych Herman Miller
Herman Miller

Jesteś tym, na czym siedzisz

W drugiej części książki autorka umieszcza historyczny rys teorii i ich praktycznych zastosowań w przestrzeniach biurowych na świecie. Pozwala on zrozumieć, w jakim miejscu się znajdujemy i jak do niego doszliśmy. Jakie zmiany nastąpiły w myśleniu o pracy, jej miejscu w życiu, ale też wpływie na sam design, podążający za przeobrażeniami społecznymi. Tu przykładem, którym posługuje się Karolina J. Dudek, jest krzesło Franka Lloyda Wrighta, zaprojektowane dla pracowników modernistycznego biurowca Larkin Building, wybudowanego na początku XX wieku. – Dzięki analizie tego, jak projektowano krzesła biurowe, możemy prześledzić zmianę filozofii definiującej człowieka w miejscu pracy. Krzesło Wrighta wymagało siedzenia w pozycji pod kątem prostym, miało oparcie uniemożliwiające ruch. Wyrażało uprzedmiotowienie człowieka, traktowanego, jak podporządkowana menedżerowi maszyna. Natomiast to, jak dzisiaj siedzimy, zależy wyłącznie od naszych upodobań i potrzeb.

Ogarnąć chaos

Ostatni rozdział książki przybliża poszczególne etapy prac nad projektowaniem i tworzeniem przestrzeni biurowych. Prezentuje również narzędzia służące temu zadaniu. – Trzeba jednak pamiętać, że za każdym razem wygląda to trochę inaczej. – twierdzi Karolina J. Dudek. – Etapy są oczywiście powtarzalne, ale każda organizacja ma w gruncie rzeczy tak odmienne wyzwania i w tak różnym momencie rozwoju się znajduje, że te procesy zawsze przebiegają w inny sposób i charakteryzują się odmienną dynamiką.

Zapytana przeze mnie na koniec o przyszłość biur autorka stwierdziła, że sama nie próbuje przewidywać kierunków zmian. – Uważam jednak, że wszelkie krążące scenariusze dotyczące tego, co się będzie działo, warto brać pod uwagę. Pozwalają one do jakiegoś stopnia prognozować przyszłość i zastanawiać się, co z przewidywanych trendów wynika dla naszej organizacji. Nie należy jednak traktować ich jako pewnik. Należy skupić się na tym co dla nas i naszej organizacji jest ważne i funkcjonalne oraz wdrożyć te rozwiązania, które pomogą nam w osiągnięciu naszych celów. – twierdzi. Uważa natomiast, że będziemy później przechodzić na emeryturę, a w starzejących się społeczeństwach odsetek aktywnych zawodowo seniorów znacznie wzrośnie, co oznacza, że kwestie wielopokoleniowości są i będą dużym wyzwaniem dla projektantów. – Biuro też nie przestanie istnieć jako pewna idea, produkt kulturowy, choć ludzie zaczną do niego przychodzić nie tylko po to, by wykonać pracę operacyjną, bo to można zrobić w dowolnych warunkach, ale po to, by pielęgnować relacje społeczne, które wpływają na jakość naszej pracy. Czasami bardziej wartościowe jest spontaniczne, 10-minutowe spotkanie, z którego wychodzimy pełni pomysłów i rozwiązań, niż nieskończona korespondencja mailowa. Biuro będzie istnieć również ze względu na rozbudowaną i skomplikowaną technologię, która je współtworzy i której nie można zabrać ze sobą do domu, czy w podróż. We własnym mieszkaniu nie przeznaczymy przecież jednego pokoju na zaawansowane centrum konferencyjne.

białe nowoczesne wnętrze biurowe open space z biurkami z regulowaną wysokością
Kinnarps

Swoją rolę w procesie projektowania organizacji Karolina J. Dudek rozumie jako wspieranie firm w minimalizowaniu wszechobecnego w dzisiejszym świecie poczucia chaosu. Książka „Koniec ery calvadosu. Design i praca w późnej nowoczesności” pomaga z kolei zrozumieć ten chaos i daje wskazówki, jak się zabrać za jego porządkowanie w przestrzeniach pracy.

Premiera książki odbyła się 17 lipca 2019 roku.

Fot.: Kinnarps, Herman Miller, Karolina J. Dudek

Wnętrza publiczne

Z przestrzeni mieszkalnej w biurową: biuro NOM studio w Łodzi

Wnętrze o powierzchni 45 m2 mieści się w Łodzi przy ul. Tramwajowej 17 b. Składa się z pokoju z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki i balkonu. Mieszkanie zostało zaprojektowane z myślą o kameralnym miejscu do pracy i spotkań z klientami. Pokój z aneksem został zaaranżowany na biuro z trzema stanowiskami do pracy dla architektów.

Wnętrza / aranżacje i projekty wnętrz

Z wizytą u Jam Kolektyw
W domowym biurze: przytulne wnętrze pracowni architektonicznej

Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa projektu Józefa Sigalina i Stanisława Jankowskiego, powstała w Śródmieściu Warszawy w latach 1950-1952. Dla Joli Skóry i Anny Olgi Chmielewskiej z JAM KOLEKTYW to część stolicy o szczególnym, sentymentalnym znaczeniu, dlatego ich studio projektowe powstało właśnie tutaj. Pragnąc zachować autorski, osobisty charakter miejsca, same zaprojektowały jego przestrzeń. Duet, ceniony za wyjątkowe projekty wnętrz i autorski język sesji zdjęciowych, pracuje teraz nad…

biura przyszłości

Czytaj więcej

Wnętrza publiczne

Miejski rezerwat. Biuro agentów nieruchomości
Miejski rezerwat. Biuro agentów nieruchomości

Aranżacja biura w Paryżu, które zajmuje ta agencja nieruchomości stanowiła spore wyzwanie aranżacyjne. Pracownia Yemanja podołała temu zadaniu – dzięki temu powstała funkcjonalna przestrzeń inspirowana dżunglą i naturą.

ludzie

BIURA 2.0,jak pandemia wpłynęła na zmianę myślenia
Nowe czasy wymagają nowych rozwiązań: Patricia Urquiola o biurach 2.0

Jak pandemia wpłynęła na zmianę myślenia i korzystania z biur? Na te i inne pytania odpowiada Patricia Urquiola, hiszpańska projektantka i architektka związana z marką Haworth – amerykańskim gigantem w dziedzinie produkcji mebli biurowych na świecie, od grudnia będącym w ofercie marki HOOF.

historia biura

Czytaj więcej

Wyposażenie / meble, dekoracje, dodatki do domu

białe nowoczesne krzesło biurowe Sayl od Herman Miller w jasnym biurze z czerwonym plakatem
Ergonomia, estetyka, detal – ewolucja krzeseł biurowych

Produkcja przemysłowa mebli biurowych i ergonomia są owocem wielu lat pracy projektantów. Ich obecna forma to suma potrzeb związanych z estetyką i komfortem. Spójrzcie, jak na przestrzeni lat ewoluowały krzesła biurowe i czemu zawdzięczają obecny wygląd.

biura

miejsca do pracy indywidualnej biurka i krzesła herman miller
Ewolucja przestrzeni biurowych cz. IV: Od pierwszych open space po farmy kubików

Jak zmienią się biura na skutek pandemii? W cyklu poświęconym historii biur wracamy do ich początków i przywołujemy najważniejsze koncepty. Zapraszamy na część IV cyklu o ewolucji przestrzeni biurowych wspólnie z partnerem, firmą CONSIDO.

Aktualności

Kamienica jako dokument epoki, rewitalizacja jako problem społeczny – spotkanie promujące książkę Łódź. Kamienice w EC1 w Łodzi
Kamienica jako dokument epoki, rewitalizacja jako problem społeczny – spotkanie promujące książkę w EC1

24 lutego w łódzkim Centrum Nauki i Techniki EC1 odbyło się spotkanie promujące książkę Łódź. Kamienice, wydaną przez Wydawnictwo Kusiński we współpracy z Muzeum Miasta Łodzi. Dyskusja z autorami książki i zaproszonymi gośćmi toczyła się wokół łódzkich „dokumentów epoki”, czyli historycznych kamienic, a także wokół rewitalizacji, która okazuje się problemem głównie społecznym.

Aktualności

Zrównoważona przyszłość w świetle szkła – premiera albumu
Zrównoważona przyszłość w świetle szkła – premiera albumu z realizacjami Saint-Gobain Glass

Innowacyjne rozwiązania szklane, które troszczą się o ludzi i środowisko naturalne! Saint-Gobain Glass to najbardziej prestiżowe realizacje w Polsce i za granicą, tworzone w duchu zrównoważonego rozwoju i well-beingu. Zebrano je w albumie „W świetle szkła”, który właśnie ma swoją premierę.

wnętrza użytkowe

Czytaj więcej

Wnętrza publiczne

Crowne Plaza Budapest - kolejna zagraniczna realizacja
Crowne Plaza Budapest – wnętrza hotelu w Budapeszcie. To polski projekt

Położony nieopodal zabytkowego dworca kolejowego Nyugati i centrum handlowego Westend City Center, hotel Crowne Plaza Budapest jest połączeniem niepowtarzalnej atmosfery podróży, tętniącego życiem miasta i klimatu węgierskich kafejek. Architekci warszawskiej pracowni Tremend.

Wnętrza publiczne

NOKE Architects - wnętrze salonu fryzjerskiego inspirowane pustynnym krajobrazem
Światło, pustynny krajobraz i recepcja jak jaskinia – wnętrze salonu fryzjerskiego

Najnowsza realizacja NOKE Architect to niezwykłe wnętrze salonu fryzjerskiego przy ul.Pięknej w Warszawie. Projekt inspirowany krajobrazem pustyni i niezwykłymi formami jakie tworzy natura wymagał od architektów szukania nietypowych rozwiązań.