Premierowa prezentacja projektu Nizio Design International dla Radiostacji Gliwice

Po raz pierwszy zaprezentowano wizualizacje wystawy stałej i szczegóły projektu modernizacji Radiostacji Gliwice, autorstwa Nizio Design International. Kluczowe dla inwestycji jest zachowanie charakteru miejsca i jego urbanistycznego układu. Wyjątkowe podejście architektów do projektu dyktuje fakt, że pracują z unikatowym w skali świata i najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem Gliwic, wpisanym na listę Pomników Historii i stanowiącym część Europejskiego Szlaku Dziedzictwa.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Dokładnie rok temu, w lutym 2022, Mirosław Nizio, właściciel pracowni Nizio Design International oraz Grzegorz Krawczyk, dyrektor Muzeum w Gliwicach, podpisali umowę na opracowanie projektu dla Radiostacji Gliwice. Tym samym, po kilkunastu latach zespół warszawskiej pracowni powrócił do współpracy z Muzeum, którą zapoczątkował projekt wystawy „Słusznie słyną dziś Gliwice…”, otwartej w Oddziale Odlewnictwa Artystycznego w październiku 2010 roku.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

W skład obszaru, który obejmuje projekt wchodzi drewniana wieża radiostacji z lat 30. XX wieku wraz z przylegającym do niej parkiem oraz budynkami i częścią oryginalnego wyposażenia. To najważniejszy gliwicki zabytek, a zarazem najbardziej rozpoznawalny w Polsce i poza jej granicami obiekt tutejszej architektury i sztuki inżynieryjnej. Kluczowe dla inwestycji jest zachowanie charakteru miejsca i jego urbanistycznego układu.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

-W tym wyjątkowym miejscu planujemy zorganizować jeden z ważniejszych w kraju ośrodków muzealno-edukacyjnych tematycznie związanych z II wojną światową. Zwrócimy szczególną uwagę na katastrofalne w skutkach decyzje natury politycznej, na instrumentalne wykorzystywanie mediów do dezinformowania i manipulowania, na odpowiedzialność za dokonywane przez każdego z nas wybory i nieodwracalne skutki zacierania granicy między dobrem a złem. Chcemy także w inspirujący sposób opowiadać o dramatycznej historii mieszkańców Gliwic i regionu w XX wieku, zwłaszcza w okresie dwóch totalitaryzmów. Nasze przedsięwzięcie będzie największą od wielu lat inwestycją w obszarze gliwickiej infrastruktury związanej z dziedzictwem kulturowym – mówi Grzegorz Krawczyk, dyrektor Muzeum w Gliwicach.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Projekt Nizio Design International zakłada rewitalizację kompleksu składającego się z trzech budynków uzupełnionych o nowo projektowaną część podziemną. Zmiany w zabytkowym kompleksie Radiostacji są ograniczone do niezbędnego minimum. Centralnie położony obiekt tj. dawny budynek nadajnika, zostanie uzupełniony o taras widokowy oraz nowo stworzone przestrzenie podziemne, w których znajdzie się główna część specjalnie zaprojektowanej wystawy stałej. Dwa pozostałe obiekty, uprzednio budynki mieszkalne, zostaną poddane przebudowie i rewitalizacji. Jeden z nich będzie pełnić funkcje hotelowe, a w drugim ulokowane zostaną m.in. główny hol wejściowy, przestrzenie edukacyjne i magazynowe, kawiarnia oraz studio nagrań.

Aranżując przestrzeń wystawy projektanci uważnie przyjrzeli się zastanej architekturze zabytkowych zabudowań Radiostacji i jej zachowanemu do dziś wyposażeniu. Zainspirowali się też utrwalonym na zdjęciach czy filmach industrialnym krajobrazem Górnego Śląska pierwszej połowy XX wieku. Wykorzystane w projekcie materiały, m.in. konstrukcja z ciemnej stali, ekspozytory z perforowanej blachy, są nie tylko budulcem scenografii, ale też nośnikiem treści, które angażują zmysły odbiorcy.

 

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

-Czerń blachy potęguje aurę niepokoju. Jej zimna lecz frapująca struktura, skłania do dotyku, a przenikające przez perforacje światło, buduje niepokojący światłocień rodem z filmów noir. Z surowością blachy skontrastowaliśmy delikatność szkła. Jego przejrzystość reprezentuje nienamacalny sygnał radiowy. Efemeryczny materiał w połączeniu z grą światła ukształtuje wizualną interpretację dźwięku, symbolizującego nie tylko rozwój i popularyzację radiofonii na Górnym Śląsku, ale także polityczną walkę w eterze między Polakami a Niemcami – mówi Mirosław Nizio. Oparcie projektu wystawy na silnych kontrastach spotęguje wrażenie skrywania tajemnicy, którą owiane były okoliczności przebiegu „Prowokacji Gliwickiej”. Projektanci postawili na głębsze zaangażowanie zwiedzającego w interakcję z wystawą – poczuje się niczym prowadzący śledztwo detektyw, własnymi rękoma oddzieli prawdę od historycznych przekłamań.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Projekt wystawy stałej powstał w oparciu o scenariusz wypracowany przez historyków i badaczy regionu. Dramaturgia wystawy przypomina scenariusz kryminału noir. Idąc przez kolejne galerie, zwiedzający będą uczestniczyć w demaskowaniu manipulacji nazistowskiej propagandy, odkrywać przyczyny i przebieg prowokacji. -Scenariusz nowej wystawy muzealnej, obejmuje warstwę historyczną, techniczną i fabularną. Warstwa techniczna związana będzie z pierwotną funkcją i zasadami działania Radiostacji Gliwice, wyeksponuje specyfikę unikalnego zabytku techniki radiowej, okoliczności jego powstania i zasady działania. Część historyczna przedstawia kontekst, tło oraz najważniejsze zagadnienia polityczne związane z tym miejscem oraz wydarzeniami, które doprowadziły do Prowokacji Gliwickiej i wybuchu wojny. Utworzą ją bloki tematyczne: konflikt polsko-niemiecki o Górny Śląsk po I wojnie światowej i podział regionu, radiofonia na polskim i niemieckim Górnym Śląsku, Niemcy i niemiecki Górny Śląsk w czasach nazistowskich, Prowokacja Gliwicka i pamięć o niej. Warstwa fabularna, przybliży dramatyczny przebieg zorganizowanej przez służby specjalne III Rzeszy Niemieckiej akcji dywersyjnej nazywanej „Prowokacją Gliwicką”, która doprowadziła do śmierci Franciszka Honioka, niewinnej ofiary politycznego mordu – mówi dyrektor Grzegorz Krawczyk.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Narrację wystawy budowaliśmy układając kolejne fakty historyczne niczym puzzle – podkreśla Mirosław Nizio. Wkraczając w przestrzeń wystawy stałej, zwiedzający zderzą się z ogromem zniszczeń, jakie wywołała II wojna światowa. Galeria 1 będzie przypominać labirynt prowadzący ulicami zrujnowanych miast. Stalowe ściany staną się tłem dla grafik i dynamicznego mappingu. A w stanowiskach multimedialnych pojawią się materiały filmowe i fotograficzne. Poznając fragmenty zeznań z procesu norymberskiego, zwiedzający po raz pierwszy usłyszą o Alfredzie Naujocksie, który był głównym wykonawcą prowokacji gliwickiej. Galerię 2 wypełni system przesuwnych paneli skrywających eksponaty, wielkoformatowe fotografie, monitory oraz lightboxy. Widzowie będą musieli samodzielnie odkryć pewne treści, by poznać historię. Atmosferę wnętrza utrzymanego w stylistyce filmu noir zbuduje kontrast światła i cienia, bieli i czerni. Dominującym motywem będą różne twarze Naujocksa z plakatu do filmu o prowokacji „Der Fall Gleiwitz”. –Opowiemy widzom, jak prowokacja funkcjonowała w zbiorowej pamięci i kulturze masowej po 1945 roku, jak była przedstawiana w literaturze, kinie, reportażach czy komiksach. Zaprezentowane materiały i sam sposób prezentacji, ujawnią manipulatorski mechanizm propagandy, który rozpowszechniał fake-newsy i sprawił, że ze zbrodniarz stał się niemal celebrytą  – wyjaśnia Mirosław Nizio.

Galeria 3 wprowadzi zwiedzających w kontekst dziejów Górnego Śląska i wydarzeń kluczowych dla regionu i tożsamości mieszkańców, jak traktat wersalski i powstania śląskie. Artefakty trafią m.in. do pionowych ekspozytorów zbudowanych na wzór elementów wyposażenia fabrycznego, kojarzących się z typowym dla regionu wertykalnym krajobrazem kominów i kopalnianych wież. A z głośników sączyć się będą odgłosy pracującej fabryki i miejski gwar. Kolejnym etapem narracji będzie poznanie Górnego Śląska w okresie międzywojnia. Centralnym  punktem galerii 4 będzie monumentalna, wrażeniowa instalacja artystyczna w formie świetlnej kompozycji symbolizującej fale radiowe. Instalacja będzie metaforą wielowarstwowej i wielowątkowej historii Śląska oraz roli radia jako medium wpływającego na życie, relacje społeczne oraz polityczne podzielonego regionu. Galeria 5 ukaże hitlerowskie Niemcy w latach 1933-39 i to zdeterminuje zastosowane tu środki plastyczne. Scenografia nawiąże do stylistyki nazistowskiej architektury, oprawy masowych zgromadzeń. –Dominującym motywem kolorystycznym będzie tu krwawa czerwień. Pojawią się kadry z filmów Leni Riefenstahl oraz dźwięki propagandowych i wiecowych przemówień. Kompozycja architektoniczna przestrzeni oraz narzucony kierunek zwiedzania staną się tym samym metaforą opresji i braku wyboru – podkreśla Mirosław Nizio.

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Premierowa prezentacja projektu Nizio Design

Galeria 6 to kulminacja ścieżki historycznej w podziemnej części ekspozycji. Szerszy kontekst wydarzeń w Gliwicach zostanie tu zasygnalizowany w dwutorowej opowieści. W ciemnej kolorystyce, atmosferze grozy i zbrodni ukazany będzie proces przygotowania prowokacji pod wodzą Naujocksa. W jasnych, pełnych naturalnego światła przestrzeniach zwiedzający poznają historię bohatera, Franciszka Honioka. W galerii 7 projektanci kontynuują opowieść o przebiegu prowokacji. Sala z urządzeniami nadawczymi oraz znajdująca się za przeszkloną ścianą maszynownia będą możliwie najwierniej odtwarzały stan tych przestrzeni z czasów prowokacji. -Aranżacja przestrzeni uzmysłowi zwiedzającym, że znajdują się w miejscu, gdzie rozgrywały się kluczowe historyczne momenty i pozwoli zaobserwować prawdziwy przebieg wydarzeń oraz odczuć towarzyszące mu emocje. Zastosowanie technologii AR pozwoli na przeżycie momentu prowokacji niemal w czasie rzeczywistym – mówi Mirosław Nizio. Dodatkowa wielokanałowa projekcja na przeszklonej ścianie maszynowni, uporządkuje wiedzę o prowokacji, przekazywaną na ścieżce historycznej. Uzupełnieniem tej warstwy narracji będzie ścieżka techniczna a na niej oryginalne instalacje, artefakty, interaktywne monitory i szuflady z opisami oraz rysunkami urządzeń i budynku.

Fot. i oprac. na podst.:
mat. prasowe Nizio Design International

Oceń ten artykuł

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

0 / 5. 0

No votes so far! Be the first to rate this post.

Redakcja MAGAZIF

Artykuły redakcji portalu MAGAZIF.com

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama